30 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye'de çalışma hayatını uluslararası standartlara taşıyan müstakil bir kanundur. Kanun, kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin, çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanları ve işverenleri kapsar.
Bu makalemizde; 6331 Sayılı Kanun çerçevesinde işverenlerin hukuki/idari sorumluluklarını, kaza anındaki ceza süreçlerini ve 2026 yılı güncel yaptırımlarını inceliyoruz.
6331 Sayılı Kanun'a Göre İşverenin Genel Yükümlülükleri (Madde 4)
Kanunun 4. Maddesi işverenin genel sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koyar: "İşveren, çalışanların iş ile ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür." Bu kapsamda işveren şu temel görevleri yerine getirmelidir:
- Risklerden Korunma İlkelerine Uymak: Riskleri kaynağında önlemek, tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.
- İSG Uzmanı ve İşyeri Hekimi Görevlendirmek: Tesisin tehlike sınıfına uygun sertifikalı uzman ve doktor hizmetini OSGB üzerinden veya kendi bünyesinden sağlamak.
- Sağlık Gözetimi Yapmak: Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık raporlarını eksiksiz tamamlatmak.
- Risk Değerlendirmesi Yapmak/Yaptırmak: Çalışma ortamındaki tüm riskleri belgelendirmek.
- Acil Durum Planları ve Tatbikatlar: Yangın, deprem, ilkyardım ve tahliye organizasyonlarını kurmak.
- Çalışanları Bilgilendirmek ve Eğitmek: Yasal sürelere uygun sertifikalı İSG eğitimlerini verdirmek.
- Denetim ve Kontrol: Alınan İSG tedbirlerine uyulup uyulmadığını denetlemek ve uygunsuzlukları gidermek.
İSG Onaylı Defteri (Tespit ve Öneri Defteri) Nedir? Hukuki Önemi
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, sahadaki eksiklikleri ve alınması gereken tedbirleri İSG Onaylı Defteri'ne yazar. Bu defter 3 nüshalı olup Çalışma Bölge Müdürlüğü veya Noter tarafından onaylanmış yasal bir evraktır.
İşverenler İçin Kritik Hukuki Uyarı:
Uzman veya hekim tarafından onaylı deftere yazılan bir eksiklik, İŞVERENE RESMİ OLARAK TEBLİĞ EDİLMİŞ SAYILIR. İşverenin bu defteri imzalamaması veya eksikliği gidermemesi durumunda olası bir iş kazasında işveren "Kasıtlı İhmal" veya "Ağır Kusur" ile yargılanır ve hapis cezası riskleriyle karşı karşıya kalır.
İş Kazası Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılmalıdır?
İşyerinde meydana gelen her türlü iş kazası, işveren tarafından en geç 3 İŞ GÜNÜ İÇİNDE Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirilmek zorundadır. Bildirim SGK e-Sigorta portalı üzerinden elektronik ortamda yapılır. Süresi içinde yapılmayan bildirimler için ciddi idari para cezaları uygulanır.
2026 Yılı İSG İdari Para Cezaları Neleri Kapsar?
6331 Sayılı Kanun'un 26. Maddesi uyarıca uygulanan cezalar; işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına (10'dan az, 10-49 arası, 50 ve üzeri) göre katlanarak uygulanır.
Başlıca Ceza Sebepleri:
- İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmemek (Görevlendirilmeyen her ay için katlanarak uygulanır),
- Risk değerlendirmesi yapmamak veya yenilememek,
- İşe giriş sağlık raporu olmadan personel çalıştırmak,
- Çalışanlara temel İSG eğitimi verdirmemek,
- İş kazasını SGK'ya zamanında bildirmemek,
- Acil durum planı hazırlamamak ve tatbikat yapmamak.
Gaziantep OSGB ile Hukuki ve Mevzuat Danışmanlığı
İSG mevzuatı dinamiktir ve sürekli güncellenir. Gaziantep OSGB olarak, işletmenizi sadece cezalardan korumakla kalmıyor; olası Çalışma Bakanlığı (ÇSGB) müfettiş denetimlerinde tecrübeli kadromuzla yanınızda durarak işletmenizin yasal zırhı oluyoruz.